Uit De Volkskrant

Een contactlens als een maatpak

Contactlenzen die even comfortabel zijn als zachte exemplaren en net zo vormvast als harde, dat zou ideaal zijn. Een Rotterdamse lenzenspecialist ontwikkelde er een. Een kwestie van veel en goed oogmeten.

JE KUNT WEL zachte contactlenzen dragen - die zitten lekker - maar o wee als ze uitdrogen. Dan worden de ogen rood en droog en jeuken ze constant. Dus toch maar harde lenzen, die hebben dat nadeel niet. Maar zij veroorzaken een gewenningsprobleem. Het duurt vaak maanden voordat ze zonder pijn gedragen kunnen worden.
Ideaal zou dus zijn een contactlens die de voordelen van de harde en de zachte variant combineert en de nadelen van beide mist. Zo'n lens is ontwikkeld door de Rotterdamse opticien en contactlensspecialist Dirk van Meurs. Samen met de werktuigbouwkundige Mat Heezen ontwikkelde hij na vier jaar onderzoek de 'Xtralens'. Een lens die het comfort van de zachte variant heeft en de stabiele vorm van de harde.
De zachte zit meestal vanaf het begin behoorlijk comfortabel. Hij is gemaakt van dun materiaal, beweegt niet zoveel en is daardoor nauwelijks voelbaar. Nadeel is dat de zachte lens voor minstens 40 procent uit water bestaat. Bij droge lucht gaat hij krimpen en zuigt hij zich bijna vacuüm op het hoornvlies. De traanlaag die dode cellen en afvalstoffen afvoert, raakt afgesloten en ontstekingen zijn het gevolg.
Harde lenzen zijn kleiner dan zachte en gemaakt van een materiaal dat zuurstof doorlaat en de aan- en afvoer van traanvocht en vuil niet ontregelt. De lens drijft als het ware op het traanvocht, maar hierdoor verschuif hij ook snel of glipt op de meest onmogelijke momenten van het hoornvlies. Bovendien maakt de geringe omvang van deze variant dat het bovenste ooglid niet over de lens valt, maar telkens tegen de buitenrand ervan botst, met flinke irritatie als gevolg.
Om de Xtralens zo te ontwikkelen dat hij het gemak van een zachte en de hygiënische voordelen van een harde lens heeft, verricht Van Meurs een zestal metingen aan het oog. De meting van het hoornvlies, het doorzichtige voorste deel van de oogwand, is daarbij heel belangrijk. De binnenkant van de lens moet er precies op passen, maar mag ook weer niet te strak aansluiten omdat het traanvocht anders niet meer weg kan om het oog te bevochtigen en het vuil niet kan worden afgevoerd.
Bij het slijpen van de buitenkant van de Xtralens wordt rekening gehouden met de diameter van de pupil, de druk van de oogleden op het oog en de bolling van het oog. De grootte van de lens wordt aangepast aan de positie van de oogleden boven en onder, zodat het bovenste ooglid over de rand van de lens valt. De gegevens worden verwerkt door een speciaal ontwikkeld computerprogramma, waarna de lens precies op maat geslepen kan worden. De Xtralens is volgens Van Meurs vooral een uitkomst voor mensen met een slechte traancirculatie.
Dr. Ton Rouwen, oogarts en voorzitter van de Stichting Werkgroep Contactlenzen van het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap, vindt de lens van Van Meurs een goede ontwikkeling. 'Hoe groter de lens hoe beter. De optische correctie zit altijd in het centrum van de lens. Als de lens klein is, kijk je daar dus makkelijk naast. Is die groter, dan stijgt hiermee de kans op een goed zicht.'
'Bovendien is het slijpen van de binnenkant van de lens altijd een compromis tussen de bolling van de lens die je nodig hebt om goed te kunnen kijken en de manier waarop de lens op het hoornvlies past. Hoe zorgvuldiger de metingen, hoe beter dit is voor de gezondheid van het oog.'
De Xtralens kost evenveel als een gangbare harde lens, maar is gemiddeld na twee jaar al aan vervanging toe, een levensduur die tweemaal zo kort is als die van een klassiek hard exemplaar. Inmidels is de lens, behalve in Nederland ook in Groot-Brittannië geïntroduceerd en wordt hij door enkele honderden mensen gedragen. Vanwege de drukte door het enthousiasme waarmee dit product wordt ontvangen, heeft Van Meurs het slijpen al uit handen gegeven.
Rouwen weet dat er meer opticiens en fabrikanten werken aan de ontwikkeling van een nieuwe contactlens die de voordelen van een harde en een zachte lens combineert. Maar volgens de oogarts is Van Meurs een van de weinige contactlensspecialisten die elke lens op maat laat slijpen en geen gebruik maakt van passets. Dat zijn de sets met standaardlenzen die de opticien gebruikt om voor de klant de maat van de best passende contactlens uit te zoeken.
Van Meurs: 'Ik heb een gruwelijke hekel aan passets. Elk oog is anders. Standaardlenzen zullen daarom steeds onnodige irritaties aan het toch al erg gevoelige oog veroorzaken.'
Eigenlijk is de Xtralens te vergelijken met een maatpak, meent Van Meurs. 'En dat zit toch ook altijd veel prettiger dan een confectiepak.'
Janine Meijer

© De Volkskrant